Over Rubico

De naam Rubico is de Latijnse naam voor de rivier Il Rubicone (It). De Rubico is tegenwoordig een bescheiden bergrivier tussen Ravenna en Rimini, maar was ten tijde van het Romeinse Rijk een belangrijke grens: de rivier werd beschouwd als de grens van het gebied dat door de Senaat bestuurd werd. Geen enkele Romeinse generaal had het recht met zijn troepen deze te overschrijden. Gebeurde dit toch dan liep hij onherroepelijk het gevaar tot opstandeling en “vijand van het vaderland” te worden verklaard. Maar Julius Caesar stak toch met zijn leger in 49 v.Chr. over de Rubico om de senaat- die hem onrecht aandeed- de les te lezen. Hij sprak hierbij de woorden “Alea iacta est” ( = de teerling (=dobbelsteen) is geworpen ). Caesar trok rechtstreeks naar Rome, verjoeg er zijn tegenstanders en nam de macht over. Dit was het begin van de Romeinse burgeroorlog (49-45 v Chr.) die Julius Caesar uiteindelijk won.

Julius Caesar zette hier niet zomaar een verandering in gang, hier was sprake van een doorbraak: eenmaal de Rubico over was er geen weg terug. Julius Caesar is de geschiedenis in gegaan als een uitstekend militair bevelhebber en een groot staatsman. Hij ontpopte zich tegenover zijn onderdanen als een zeer gematigd en rechtvaardig staatsleider.

Tegenwoordig staat “de Rubico oversteken” nog steeds symbool voor het nemen van belangrijke beslissingen waar je niet op terug kan komen.

Veranderen op de “Rubico manier”

Nu de veranderingen in de wereld om ons heen zich steeds sneller aandienen, staan organisaties naar hun gevoel steeds vaker voor “de Rubico”. Vaak wordt er dan in eerste instantie voor gekozen om “aan deze zijde van de oever” eerst een aantal (technische) veranderingen door te voeren. De organisatie raakt opgeslokt door de opeenstapeling van (kleine) technische veranderingen waardoor “de (beloofde) andere zijde van de oever” uit het zicht raakt. Gevolg: mensen haken af en de verandermoeheid treedt in.

Toch is deze impasse te voorkomen dan wel te doorbreken. Alles draait om de juiste focus te behouden dan wel deze weer te vinden. De waarom vraag, het doel van de verandering (en op termijn transformatie) staat hierbij centraal. U zult zien, van een duidelijk doel dat de essentie van de organisatie raakt, gaat een ieders hart sneller kloppen. Veranderen slurpt dan geen energie (meer) maar geeft energie, net zoals bij Caesar en zijn mannen die met kloppend hart maar vol energie de oversteek over de Rubico maakten en zich op weg naar Rome begaven.

Speerpunten van de “Rubico veranderaanpak” zijn:

  • Aandacht voor het wezen van de organisatie en daarmee het verhaal achter de verandering
  • Het verhaal wordt binnen alle gelederen van de organisatie be- en geleefd
  • Medewerkers zelf als spil van de verandering
  • Klein (=overzichtelijk!) beginnen
  • ICT als middel (=ondersteuning) van de processen en niet als doel!
  • Veranderen met het oog op de toekomst: niet alleen de verandering borgen maar ook het omgaan met veranderingen vanuit het wezen van de organisatie. Zo alleen kan de organisatie meebewegen in de tijd.